भोग आणि ईश्वर ४३९

भोग आणि ईश्वर  ४३९  (१डिसेंबर, २०२० पासून अखंड) 

संगती आणि विचार या, मनातील ऊर्जा व शक्ती यांच्या वर परिणाम करणाऱ्या दोन घटकांविषयी, आपण प्रदीर्घ चिंतन केल्यानंतर, हे नक्की जाणलं असेल की, उत्तम संगती जोपासली आणि चांगल्या विचारांची बीजं, आपण प्रयत्न पूर्वक रुजवली तर, आपण नक्कीच मनाच्या उभारीला सकारात्मकरित्या हातभार लावू शकतो किंवा हाताळू शकतो. 

आता याच साखळीतील तिसरा घटक, जो आपल्या मनातील ऊर्जा व शक्ती यांच्यावर योग्य वा अयोग्य परिणाम करतो आणि जो काहीप्रमाणात आपल्या नियंत्रणात आहे, तो म्हणजे कर्म. कर्म हे केलेलं वा न केलेलं दोन्ही प्रकारचं असतं. दोन्हींचे प्राप्त परिणाम फलस्वरूपात भोगावे लागतात. काही कर्माचे परिणाम लगेच किंवा काही ठराविक काळात समोर येतात. तर काहींचे परिणाम, त्या कर्माच्या परिपक्वतेनंतर समोर येतं. 

लगेच परिणाम देणारी कर्म म्हणजे एखाद्या चिडखोर वा पिसाळलेल्या जनावराला छेडलं तर,तो अंगावर लगेच येणार. किंवा शांत बसून टाळलेलं कर्म, हे अंती कर्मच आहे याचं उदाहरण म्हणजे एखादी भिंत वा वजनदार वस्तू पडत असताना, काहीच हालचाल न करता तिथेच थाबणं. यात कर्म न केल्याचं समाधान मिळाल्याचं लक्षात सुद्धा येणार नाही.कारण त्याआधीच कपाळमोक्ष झालेला असेल. म्हणजे लक्षात आलं असेल की, काहीच कर्म न करणं, हेसुद्धा एक कर्मच आहे. 

कालांतराने समोर येणाऱ्या परिणामांची संगती लावणं, हे कठीण काम आहे. तशी ती लावण्याच्या प्रयत्नात भ्रम सुद्धा निर्माण होण्याची शक्यता असते. किंबहुना असा भ्रमच अनेकदा चुकीची मानसिकता घडवतो. भ्रम हा की, मला भोगावं लागणारं दुःख ताप वा भोगावे लागणारे भोग, हे मी न केलेल्या कर्माचे आहेत. म्हणजे यात दोन चुकीच्या गोष्टी घडतात.  

एक म्हणजे आपण आपलंच पूर्वकर्म नाकारतो आणि आपल्या अज्ञानाचं किंवा अहंचं दर्शन घडवतो. अज्ञान यासाठी की, विधात्याने नियमात बांधलेल्या कर्मव्यवस्थे वर आपण अविश्वास दाखवतो किंवा अहं म्हणजे आपला आपल्या कर्तृत्व, योग्यता, अचूकता यावर असलेला अतिविश्वास किंवा अंधविश्वास. हा अहं पुढील अनेक चुकांना आमंत्रण देतो. 

यात मनाची मूळ जडणघडण, वृत्ती, स्वभाव, लवचिकता या सर्वांवर आपली क्रिया आणि प्रतिक्रिया वा प्रतिसाद अवलंबून असतो.  म्हणजेच मनाची जी घडी वा अवस्था आपल्याला जन्मतः प्राप्त झालेली आहे आणि त्यात आपण, आयुष्यात आतापर्यंत किती भर घातली किंवा घट केली आहे, यावर, जीवनाच्या प्रत्येक टप्प्यावर, त्या त्या वेळचा, आपला स्वभाव ठरतो वा समोर येतो. 

कर्माचा हा लेखाजोखा आपण असाच उद्याच्या भागात बघूया. पण नामाची सुरू असलेली साधना अशीच सुरू ठेवून. 

भोग आणि ईश्वर भाग १  (लेख क्र १ ते ६७) व भाग २ (लेख क्र ६८ ते १३७), ही पुस्तकं उपलब्ध आहेत. आपण खाली दिलेल्या मोबाईल नंबरवर संपर्क साधून, , पुस्तक मागवू शकता.  

©® विचार व  लेखन : प्रसन्न आठवले

१२/०२/२०२२

९०४९३५३८०९ wap

९९६०७६२१७९

🕉️🕉️🕉️

श्रीकृष्ण प्रेरणा!!श्रीकृष्णार्पणमस्तू !!