prasanna athavale

गीत विश्लेषण : स्वप्नातल्या कव्व्यांनो उमलू नकाच केव्हा भाग २ ©® संकल्पना व लेखन : प्रसन्न आठवले पाहिलं कडवं रेखाकृती सुखाच्या चित्ती चितारलेल्या साशंक कल्पनांनी सहजी विरून गेल्या कधी सोशिला उन्हाळा कधी लाभला विसावा स्वप्नातल्या कव्व्यांनो उमलू नकाच केव्हा   गीत : म पां भावे संगीत : अनिल अरुण स्वर : आशाताई विषयाला सुरुवात करण्याआधी, कालचा पहिल्या भाग पोस्ट केल्यानंतर, एक वाचक श्री बालमुकुंद पतकी, यांनी त्वरित लिहिलं की, त्यांच्याकडे, कविवर्य, खुद्द म पां भावे यांच्या हस्ताक्षरातील हेच गीत आहे आणि माझ्या विनंती नुसार,त्यांनी ते त्वरित मला पाठवलं.तेच गीत या लेखाच्या कमेंट मधे मी पोस्ट केलं आहे. आता पहिल्या कडव्याच विश्लेषण.   मुळात अश्या कल्पनेच्या प्रेमातील सागरात आकंठ बुडालेली आणि कल्पनेतील स्वप्न आणि वास्तवातील विरही दाहकता, या अपूर्णतेच्या सीमेवर असणारी, एखादी अल्लड प्रेयसी, त्या प्रकट करता न आलेल्या किंवा प्रकट होऊन अपूर्ण राहिलेल्या वा प्रकट करण्यास पुरेसं अवसान न मिळालेल्या, प्रेमाच्या पतंगाच्या अत्यंत नाजूक दोरीवर बसलेली असते.अर्थातच तिचं मन, आपल्या प्रेमाची, प्रियक...

गीत विश्लेषण : स्वप्नातल्या कव्व्यांनो उमलू नकाच केव्हा स्वप्नातल्या कव्व्यांनो उमलू नकाच केव्हा स्वप्नातल्या कव्व्यांनो उमलू नकाच केव्हा गोडी अपूर्णतेची लावील वेड जीवा स्वप्नातल्या कव्व्यांनो उमलू नकाच केव्हा गीत : म पां भावे संगीत : अनिल अरुण स्वर : आशाताई या गाण्याने खरतर मला खूप वर्षांपासून मोहिनी घातली आहे. यातील शब्दांची अवर्णनीय आर्तता, त्याला त्याचं समर्पक चालीत बांधलेलं, मराठीतील अत्यंत बुद्धिमान जोडी अनिल अरुण यांचं संगीत आणि गीताचे, विरह, कधीकाळी केलेली प्रीत आणि त्यायोगे आता आलेला विरही उन्हाळा आपल्या भाव विभोर करणाऱ्या स्वरात बांधणाऱ्या अद्भुत आशाताई. शब्दांची जादू इतकी मनोहारी आणि चित्त आकर्षित करणारी आणि मनाला बांधून ठेवणारी आहे की, अनेक वर्ष, किंबहुना हे विश्लेषण लिहीपर्यंत, हे गीत चि त्र्यं खानोलकर अर्थात आरती प्रभू यांचं आहे, असाच माझा समज होता. पण या विश्लेषणा  साठी माहिती घेताना कळलं की, हे कल्पनातीत शब्द म पां भावे यांचे आहेत. गीतातील विरह आणि त्यातील हळूवार शब्द हे एका विरही स्त्रीचे आहेत, याची जाणीव करून देतात. आयुष्यात एखाद्यावर अमाप प्रेम लुटावं आ...

गीत विश्लेषण : स्वप्नातल्या कव्व्यांनो उमलू नकाच केव्हा स्वप्नातल्या कव्व्यांनो उमलू नकाच केव्हा स्वप्नातल्या कव्व्यांनो उमलू नकाच केव्हा गोडी अपूर्णतेची लावील वेड जीवा स्वप्नातल्या कव्व्यांनो उमलू नकाच केव्हा गीत : म पां भावे संगीत : अनिल अरुण स्वर : आशाताई या गाण्याने खरतर मला खूप वर्षांपासून मोहिनी घातली आहे. यातील शब्दांची अवर्णनीय आर्तता, त्याला त्याचं समर्पक चालीत बांधलेलं, मराठीतील अत्यंत बुद्धिमान जोडी अनिल अरुण यांचं संगीत आणि गीताचे, विरह, कधीकाळी केलेली प्रीत आणि त्यायोगे आता आलेला विरही उन्हाळा आपल्या भाव विभोर करणाऱ्या स्वरात बांधणाऱ्या अद्भुत आशाताई. शब्दांची जादू इतकी मनोहारी आणि चित्त आकर्षित करणारी आणि मनाला बांधून ठेवणारी आहे की, अनेक वर्ष, किंबहुना हे विश्लेषण लिहीपर्यंत, हे गीत चि त्र्यं खानोलकर अर्थात आरती प्रभू यांचं आहे, असाच माझा समज होता. पण या विश्लेषणा  साठी माहिती घेताना कळलं की, हे कल्पनातीत शब्द म पां भावे यांचे आहेत. गीतातील विरह आणि त्यातील हळूवार शब्द हे एका विरही स्त्रीचे आहेत, याची जाणीव करून देतात. आयुष्यात एखाद्यावर अमाप प्रेम लुटावं आ...

गीत विश्लेषण : विश्वाचे आर्त माझे मनीं प्रकाशले   रचना – संत ज्ञानेश्वर संगीत – पं. हृदयनाथ मंगेशकर स्वर – लता मंगेशकर विश्वाचे आर्त माझे मनीं प्रकाशले । अवघेचि जालें देह ब्रह्म ॥१॥ आवडीचें वालभ माझेनि कोंदाटलें । नवल देखिलें नभाकार गे माये ॥२॥ बाप रखुमादेवीवरू सहज नीटु जाला । हृदयीं नीटावला ब्रह्माकारें ॥३॥ ज्ञानोबा माऊलींचा विलक्षण आणि गहन अर्थ असलेला हा अभंग आज विचारार्थ घेतलाय. माऊलींची आर्तता, उमाळा त्यांनी मोजक्या आणि सार्थ शब्दात मांडली आहे. आपण त्याचा अभ्यास करण्याचा प्रयत्न करूया.  माऊली म्हणजे प्रत्यक्ष श्रीकृष्णाचा कलियुगातील अवतार.  माऊलींचा काळ म्हणजे ज्ञानाचा सागर काही मोजक्या हातात बद्ध होऊन कुंठित झालेला. अवघ्या विश्वाचा आधार , चेतना, प्रेरणा, शक्ती, बुद्धी, तेज, ओज जे भगवंतांनी स्वमुखे अर्जुनाला सांगितलं, ते गीतेतील अमूल्य,  विश्वात्मक ज्ञान, वेदव्यासांकरवी विश्वासाठी खुलं करून दिलेलं. कल्पना अशी होती की,हे हस्ते परहस्ते पुढे पुढे जात भोग भोगत, दुःखात, अज्ञानात आणि अज्ञानाच्या अंधःकारात पिचत असलेल्या सामान्य जनांसाठी खुलं करून दिलं जाईल आणि त्या...