prasanna athavale

ज्ञानेश्वरी भावार्थ ८  अध्याय ६ ओवी १३७  देवकीया उदरीं वाहिला । यशोदा सायासें पाळिला । कीं शेखीं उपेगा गेला । पांडवांसी ॥६-१३७॥  या अध्यायात या टप्प्यावर माऊली अर्जुनाचं गुणगान करण्यात मग्न आहेत. माऊली स्वतः म्हणतात सुद्धा की, मला आता का कुणास ठाऊक पण भगवंतापेक्षा, गीते पेक्षा किंवा त्या युद्ध प्रसंगात भगवंतांनी गीता कथन केलं, यापेक्षाही, भगवंताच्या या परम भक्ताचं कौतुक आणि प्रेम जास्त वाटतं. हे म्हणणारे स्वतः माऊली कृष्णवतार मानले जातात.  मला याचं कारण असं वाटतं, की कृष्णवतारात गीता सांगताना, कदाचित अर्जुनाचं वाटणारं कौतुक किंवा अर्जुनाबद्दल वाटणारा जिव्हाळा व प्रेम तो स्नेह, प्रसंगो पात अर्थात प्रसंगाच्या गंभीर्यामुळे, भगवंत व्यक्त करू शकले नसावेत. अर्जुनाबद्दल असलेला हा भाव अव्यक्त राहिला आणि भगवान श्रीकृष्ण यांचं हे अव्यक्त प्रेम, व्यक्त करण्याची आतुर इच्छा, अनावर झाल्यामुळे, माऊली अवतारात, त्याच श्रीकृष्णाने,सहाव्या अवतारात, अनेक श्लोकात, ते प्रेम ते कौतुक, तो अव्यक्त भाव मनसोक्त व्यक्त केलाय. अर्जुनाचं विशेष कौतुक माऊली व्यक्त करताना सांगतात  तैसा अर्जुनचि...

ज्ञानेश्वरीतील चवथ्या अध्यायातील दोन ओव्याचा भावार्थ !!!  अथवा नावें हन जो रिगे।तो थडियेचें रुख जातां देखे वेगें ।तेचि साचोकारें जों पाहों लागे । तंव रुख म्हणे अचळ ॥४. ९७॥  आणि उदोअस्तुचेनि प्रमाणें । जैसें न चालतां सूर्याचें चालणें ।तैसें नैष्कर्म्यत्व जाणें । कर्मींचि असतां ॥४. ९९॥  ज्ञानेश्वरीच्या चवथ्या अध्यायात ओवी क्र ९७ आणि ९८ मध्ये खूप मोठं वैज्ञानिक सत्य माऊली सांगून गेले आहेत. हे वैज्ञानिक सत्य पाश्चात्य विज्ञानाला सतराव्या वा अठराव्या शतकात सापडलं आणि मांडता आलं. किंवा विज्ञान त्यापाशी अठराव्या शतकात पोचलं.  विज्ञानात दोन प्रकार आहेत. एक प्रकार शोध आणि दुसरा प्रकार म्हणजे संशोधन. संशोधन अर्थात जे अस्तित्वात नाही, ते संशोधनाने जगाला देणं. ज्याला इंग्रजीत इन्व्हेन्शन म्हणतात ते. शोध म्हणजे जी गोष्ट अस्तित्वात आहे, पण जी जगाला माहीत नाही. याला इंग्रजीत डिस्कव्हरी म्हणतात.  या दुसऱ्या प्रकारात पुन्हा दोन उपप्रकार येतात. एक म्हणजे कदाचित बहुसंख्य लोकांना माहीत नाहीत अश्या गोष्टी शोधणं आणि दुसरं म्हणजे  काही ठराविक भागा तील लोकांना माहीत नाहीत अशा गोष्...