Skip to main content

Posts

Showing posts with the label श्रीविष्णुसहस्रनाम

श्रीविष्णुसहस्रनाम श्लोक १२-२

 दुसऱ्या ओळीचा अर्थ आज पाहूया.  श्रीविष्णुसहस्रनाम श्लोक १२  अनादि निधनं विष्णुं सर्वलोक महेश्वरम् । लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्व दुःखातिगो भवेत् ॥ १२ ॥  लोकाध्यक्ष म्हणजे समस्त लोकांचा अर्थात ब्रह्मांडातील सर्व सात लोक आणि त्या सात लोकांमधील सर्व जिवा त्मक जीवित व चैतन्यमय अर्थात देहधारी आणि देहरहित अश्या सर्व लोकांचा अधीक्षक अर्थात प्रमुख पुरुष असलेल्या श्रीविष्णूंचं स्तवन, अर्थात पूजा अर्चना बाह्यांगी आणि अंतरंगी नित्य स्मरण ध्यान जप केल्याने प्राणी सर्व प्रकारच्या दुःखातून पार होतो. सर्व दुःख म्हणजे देहिक, दैविक आणि अध्यात्मिक अश्या तीनही प्रकारच्या दुःखातून जीव मुक्ती मिळवतो.  इथे मुक्ती या शब्दाचे दोन।अर्थ अभिप्रेत आहेत. एक म्हणजे प्रत्यक्ष दुःखमुक्ती म्हणजे व्याधी, ताप रहित होणं. व्याधी अर्थात शारीरिक आणि ताप अर्थात बौद्धिक मानसिक व आत्मिक. दुसऱ्या अर्थाने मनुष्य येणाऱ्या सर्व दुःख ताप यांच्या परिणामातून भयमुक्त होतो आणि फक्त श्रीविष्णुपूजन भजन यातच पूर्णतः रममाण होऊन, देहाच्या, मनाच्या बुद्धीच्या आणि आत्मिक तापांना विसरून जातो, त्यांचा दाह देह व मन यां...

श्रीविष्णुसहस्रनाम श्लोक १२-१

श्रीविष्णुसहस्रनाम श्लोक १२ - पहिली ओळ  अनादि निधनं विष्णुं सर्वलोक महेश्वरम् । लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्व दुःखातिगो भवेत् ॥ १२ ॥  पहिल्या ओळीचा अर्थ जाणून घेऊया.  अनादी म्हणजे ज्याला आदी आणि अंत नाही असा. म्हणजेच जो सृष्टीच्या उत्पत्ती आधी अस्तित्वात होता आणि सृष्टीच्या लया नंतरसुद्धा ज्याचं अस्तित्व असणार आहे असा.  अनादी याचा अजून एक अर्थ म्हणजे ज्याच्यापासून अनाहत नाद उत्पन्न होतो किंवा कुंडलिनी तील चवथ्या चक्रात अर्थात अनाहत चक्रात  कायम विराजित असलेला आणि देहापश्चात तेथून गमन करणारा, पण नष्ट न होणारा.  अनादिनिधनं याचा एक अर्थ म्हणजे उत्पत्ती स्थिती आणि लय अर्थात जन्माला येणं, वाढ होणं, परिवर्तन होणं, क्षय होणं, वृद्धावस्था येणं आणि नष्ट होणं अर्थात मृत्यू होणं, या सहा विकारांच्या जो पलीकडे आहे असा.  विष्णू म्हणजे सर्व व्यापणारा आणि सर्व व्यापून पुनः उरलेला अर्थात सर्वत्र भरून राहिलेला असा सर्वव्यापक, सर्वव्यापी. विश्व व्यापी असा जो अणू तो विष्णू.  सर्वलोकं महेश्वरम म्हणजे सर्व लोकांचा महान ईश्वर अर्थात सर्वस्व असलेला. ईश्वर म्हणजे त्राता ...