Skip to main content

Posts

Showing posts with the label ज्ञानेश्वरी ओवी भावार्थ

ज्ञानेश्वरी ओवी भावार्थ ३

ज्ञानेश्वरी ओवी भावार्थ ३  श्रीगणेशाय नमः !! श्रीज्ञानेश्वर माऊली नमोनमः !! श्रीसद्गुरुमाऊली नमोस्तुते  !!  सांडीं हें मूर्खपण । उठीं घे धनुष्यबाण । संग्रामीं हें कवण । कारुण्य तुझें ? ॥ २.१८ ॥  हृदयाचें ढिलेपण । एथ निकयासी नव्हे कारण । हें संग्रामीं पतन जाण । क्षत्रियांसीं ॥ २.२८ ॥  श्रीमद्भागवद्गीतेतील, ज्या मूळ ओवीवरून माऊलींनी वरील ओवी घेतली आहे ती खालीलप्रमाणे  क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते । क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप ॥२.३॥ श्रीकृष्ण परमात्मा पुरुषोत्तम समस्त जगताचे निर्माते, प्रत्येक प्राणीमात्र हा त्यांचाच जणू पुत्र. अश्या स्थितीत त्यांनी शेवटपर्यंत हे महाभारत युद्ध होऊ नये, यासाठी प्रयत्न केले. अगदी पाच गावं घेऊन, पांडवांना शांती प्रस्ताव आपण मान्य करायला लावू, हे वचन, त्यांनी हस्तिनापूरच्या राज्यसभेत, शेवटचा प्रयत्न म्हणून, देऊन पाहिलं. यामागे खरंतर दोन कारणं होती.  एक म्हणजे आपण जे करू त्यावर पांडवांचा पूर्ण विश्वास आहे याची श्रीकृष्णांना खात्री होती आणि आपल्यावर त्यांची प्राणापलीकडे श्रद्धा आहे हे भगवंतां...

ज्ञानेश्वरी ओवी भावार्थ २

ज्ञानेश्वरी ओवी भावार्थ २  श्रीगणेशाय नमः !! श्रीज्ञानेश्वर माऊली नमोनमः !! श्रीसद्गुरुमाऊली नमोस्तुते  !!  सांडीं हें मूर्खपण । उठीं घे धनुष्यबाण । संग्रामीं हें कवण । कारुण्य तुझें ? ॥ २.१८ ॥  हृदयाचें ढिलेपण । एथ निकयासी नव्हे कारण । हें संग्रामीं पतन जाण । क्षत्रियांसीं ॥ २.२८ ॥  श्रीमद्भागवद्गीतेतील, ज्या मूळ ओवीवरून माऊलींनी वरील ओवी घेतली आहे ती खालीलप्रमाणे  क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते । क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप ॥२.३॥  गीता भगवंतांनी प्राप्त परिस्थितीत अर्जुनाला युद्धप्रसंगी ऐकवून, युद्धासाठी तयार करवून घेतलं आणि युद्ध पार पडलं. मुळात भगवतगीता ही जीवनातील अनेक पातळी वर, अनेक प्रसंगी, अनेक ठिकाणी, नित्य उपयोगाची आहे. परंतु तिच्याकडे पाहण्याचा जनेतरांचा दृष्टिकोन, हजारो वर्षांच्या कालखंडात संकुचित झाला होता. एक उच्च अध्यात्मिक प्रबोधन, इतकाच श्रीमद्भगवद्गीता बघण्याचा दूषित दृष्टिकोन तयार झाला होता. त्याला छेद देऊन, अध्यात्म ते व्यवहार अश्या सर्व पातळीवर गीतेचा उपयोग आहे व तसा तो व्हावा, हे जाणून, भगवंत स्वत...

ज्ञानेश्वरी ओवी भावार्थ. १

ज्ञानेश्वरी ओवी भावार्थ. १ श्रीज्ञानेश्वर माऊली नमोनमः  श्रीसद्गुरुमाऊली नमोस्तुते  सांडीं हें मूर्खपण । उठीं घे धनुष्यबाण । संग्रामीं हें कवण । कारुण्य तुझें ? ॥ २.१८ ॥  माझे स्नेही श्रीनितीन भानुशाली यांच्याशी परवा चर्चा करताना, त्यांच्या बोलण्यात या ओवीचा उल्लेख आला. श्रीज्ञानेश्वरीतील दुसऱ्या अध्यायातील ही अठरावी ओवी आहे. अर्जुनविषादयोग पहिल्या अध्यायात आल्या नंतर,दुसऱ्या सांख्ययोग या अध्यायात ही ओवी आपल्या समोर येते. याचा भावार्थ माझ्या आकलना नुसार मांडण्याचा प्रयत्न करतो.  भगवंतांनी द्वापारयुगामध्ये, युगांत होताना, झालेल्या महाभारत युद्धामध्ये, अचानकपणे हताश व निराश झालेल्या अर्जुनाला समजावून सांगून, युद्धाला पुन्हा सज्ज करण्यासाठी वेद शास्त्र यांचं सार काढून, त्याला अमृतपान करवून, त्या ज्ञानरसाच्या पेल्यातून, युद्धासाठी पुनः उभं केलं.  खरंतर हे महदकार्य होतं. कारण युद्धआधीच, हताश व निराश झालेल्या योध्याला पुनः उभा करून, त्याला कर्तव्याची जाणीव देऊन, शस्त्रसज्ज होण्यासाठी तयार करताना, वास्तविक मोजकं आणि मर्यादित ज्ञान देऊन, किंवा योगामायेने त्याची बुद्धी प...