गीत - ऊठ महागणपती २

गीत - ऊठ महागणपती २

तुझ्या कांतिसम रक्तपताका पूर्वदिशी फडकती
अरुण उगवला, प्रभात झाली, ऊठ महागणपती ll धृ ll

सूर्याआधी दर्शन घ्यावे तुझे मूषकध्वजा
सुभद सुमंगल सर्वाआधी तुझी पाद्यपूजा
छेडुनि वीणा जागविते तुज सरस्वती भगवती ll १ ll

आवडती तुज म्हणुनि आणिली रक्तवर्ण कमळे
पांचमण्याच्या किरणांसम ही हिरवी दुर्वादळे
उभ्या ठाकल्या चवदा विद्या घेउनिया आरती ll ३ ll

शुर्पकर्णका, ऊठ गजमुखा, उठी रे मोरेश्वरा
तिन्ही जगांचा तुच नियंता, विश्वासी आसरा
तुझ्या दर्शना अधीर देवा हर, ब्रम्हा,  श्रीपती ll ४ ll 

गीत - ग. दि. माडगूळकर, संगीत - स्नेहल भाटकर
स्वर - सुमन कल्याणपूर, चित्रपट :  अन्नपूर्णा , राग : भूप देसकार 

निजताना देवाला शेजारती आणि पहाटेच्या प्रहरी देवाला जागं करण्यासाठी भूपाळी म्हटली जाते.  भूप राग हासुद्ध खास पहाटेच्या वेळी गायला जाणारा राग आहे.  त्याच भूप रागात बांधलेली ही भूपाळी ऐकताना पहाटेचं शांत , प्रसन्न वातावरण , पहाटेच धुकं, दव, सडासारवण या साऱ्याची अनुभूती देणार गीत, त्याचं समर्पक संगीत आणि सुमनताईंचा दैवी आवाज, हे सर्व कमी म्हणून की काय पुरणाच्या पोळीवर तुपाची धार धरावी तसा सुलोचनाताईंचा सोज्वळ सात्विक भाव ते नऊवारी साडीतील पहाटेच्या मंगल समयी झाडून घेत सडा सारवण करणं आणि सुयोग्य चित्रित केलेलं धुक्याचं गडद वातावरण या सर्वांची मोहिनी आजसुद्धा जेंव्हा जेंव्हा हे गीत आपण बघतो, तेंव्हा तेंव्हा आपल्याला जाणवतं. 

देवाला जागं करणं खरतर संकल्पना अनाकलनीय आहे. कारण मुळात जो निर्गुण निराकार आहे आणि जो चराचराच्या
पलीकडे आहे, जो अचिंत्य आहे, जो झोपत  नाही त्यामुळे जागा होण्याचा प्रश्नच नाही. पण एकदा निर्गुणाला सगुणात साकार केला मानवी मनाने, श्रद्धेने की मग मानवी भावात आणि मानवाच्या सर्व अवस्थात तो देवाला त्याच स्वरूपात बघतो , सजवतो, पारखतो. ज्या अवस्थेत तो स्वतः वावरतो त्याच अवस्थेत तो देवाला बाहतो. म्हणून श्रद्धेने तो मनात स्व देवात बघतो. 

याच कारणाने निजणे, जागे होणे, नैवेद्य रुपात भोजन घेणे या गोष्टी देवाला भावतात ह्याच श्रद्धेने पहाटे शुचिर्भूत होण्या पासून ते स्नानसंध्या उरकून देवाची पूजाअर्चा करण्यापर्यंत सर्व श्रद्धापूर्वक करतो. यात मी हा  मी राहातच नाही, तर तो ज्यारूपाकडे पाहून, ज्याचे ध्यान धरून नित्य भजतो त्या स्वरूपात काही क्षण का होईना रममाण होतो. हेच ध्यान, हीच समाधी, फक्त क्षणिक. 

अश्याच स्वरूपाचे भाव व्यक्त केलेले हे गणेशाचं स्तुती गीत आहे, भूपाळी गात गात देवाला जागवणारी एक साध्वी हे गीत म्हणते. जो अनेकरूपात, रंगात सजलेला आहे अश्या गणेशाचं एक रूप हे रक्तवर्णी आहे. ज्या रक्तवर्णी पुष्पांच आकर्षण प्रत्यक्ष गणेशाला आहे, त्याच वर्णाचं त्याच स्वरूप आहे. अश्याच वर्णाच्या म्हणजेच रक्तवर्णाच्या पताका आकाशात पूर्वेला झळकायला लागल्या आहेत. आता निशेचा अंत जहालेला आहे, आता प्राची या केशरयुक्त रक्तवर्णात न्हाऊन तयार झालेली आहे. पूर्वदिशेचा स्वामी अर्थात दाही दिशांवर ज्याचं अनभिषिक्त राज्य आहे , असा रविराज अर्थात अरुण हा उगवला आहे प्रभात समय झाला आहे आणि अश्या वेळी हे महागणपती तुंही जागा हो. 

© संकल्पना व लेखन : प्रसन्न आठवले 
३०/१०/२०१८