Skip to main content

Posts

भोग आणि ईश्वर ३४

भोग आणि ईश्वर  ३४     आतापर्यंत केलेल्या विवेचनात आपल्याला काही गोष्टी कळल्या असतील, काही वळायला लागल्या असतील. तरी काही हळू हळू पचनी पडतील. मुळात या जगात आपलं येणं हे दोन कारणांसाठी आहे, हे आधी लक्षात ठेवलं पाहिजे. आपल्याला जन्मतः प्राप्त झालेल्या संचितातील भाग भोगून वा उपभोगून संपवण्यासाठी आणि त्याचबरोबर पुढील कर्मफल योग्य व्हावे याची तजवीज आता करावी यासाठी.  मुळात आपण यात जो गोंधळ करतो तो ध्यानात घेतला पाहिजे. आपण आज जे चांगलं कर्म करतो त्याची आणि आज जे भोग भोगतो त्यांना एकत्र करून समीकरण मांडण्याचा प्रयत्न करतो वा मांडतो. गडबड तिथेच होते. साधं उदाहरण देतो.तुमचं आधीचं कर्ज बाकी आहे, ते भरत असताना सध्याच्या गरजा कमी करून ते फेडावं लागेल. त्यामुळे आताची मिळकत जास्त असूनसुद्धा ती पुरणार नाही किंवा पुरली तर हाती काही उरणार नाही. अश्या वेळी आपण सध्याच्या मिळकतीला दोष देऊ का. तर नाही देणार. मग आपण तो दोष आधीच्या शिल्लक कर्जाला देऊ आणि ते फेडू न शकलेल्या स्वतःला. यावर व्यवहारात एकच उपाय सध्याची मिळकत वाढवून आधीचं कर्ज फेडून टाकणं. म्हणजे मिळकतीवरील तो भार दूर करणं. पण हे...

भोग आणि ईश्वर ३३

भोग आणि ईश्वर  ३३     गीतेचं तत्व हे कर्म ज्ञान आणि भक्ती या तीन आधारांवर आहे. तरीही सर्वांचा शेवट हा भक्तीत होतो. किंबहुना कर्म व ज्ञान यांचा शेवट भक्तीत झाला पाहिजे. कारण कर्म आणि ज्ञान हे माणसाला एका विशिष्ट उंचीवर नेऊ शकतं परंतु भगवंताच्या हृदयात भक्तीच पोचवते. भक्ती म्हणजे ईश्वराशी अनन्य संबंध, कारण जो भगवंतापासून वेगळा अर्थात विभक्त नाही तो भक्त. जिथे मी आणि भगवंत हे संयुक्त आहेत ती भक्ती. भक्ती ही प्रेमाशिवाय असूच शकत नाही. भक्ती ही भगवंतावरील भक्तांच्या प्रेमाची अत्युच्च अनुभूती आहे. ती अनन्यसाधारण अशीच असते. भक्तीला मोजमाप नसतं. भगवंतापासून आपण दूर या शरीरात आलो आहोत आणि इथून परत त्या पूर्ण अंशाकडे प्रवास करायचा आहे, याची जाणीव म्हणजे भक्त होण्याची सुरवात. आपल्याला आपल्या माणसांपासून तोडल्यानन्तर वा ताटातूट झाल्यानंतर होणारी जाणीव म्हणजे उच्च भाव आणि त्या विभक्तीला पुन्हा जोडण्याचा प्रवास म्हणजे भक्ती. पण हा विचार आपल्यासारख्या सर्वसामान्य माणसाला जमायला काही जन्माचं पुण्य लागेल. म्हणून आपल्या सारख्या सामान्य जनांसाठी गुरू आशिष आणि नामस्मरण हा सर्वोत्तम मार्ग निर...

गीता संदेश १

अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते ।
तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥ ( श्रीमद्भगवद्गीता ; अध्याय – ९ , श्लोक – २२) अन्य या शब्दाचा अर्थ  दुसरा आणि अनन्य शब्दाचा अर्थ एकनिष्ठ एकाश्रयी  अर्थात श्लोकाच्या पहिल्या ओळीचा अर्थ, जे अन्य कोणत्याही गोष्टीची चिंता न करता, मात्र माझी उपासना करतात,  अर्थात ज्यांना इतर कोणत्याही चिंतेचा वा चिंतनाचा अथवा काळजीचा विचार नसतो आणि जे अनन्यभावाने म्हणजे एकनिष्ठपणे एकाश्रयी  होऊन फक्त आणि फक्त माझाच विचार करतात व माझीच भक्ती करतात त्या भक्तांबद्दल सांगताना भगवंत म्काय हणतात, ते त्यांनी श्लोकाच्या दुसऱ्या ओळीमध्ये मांडलेला आहे दुसऱ्या ओळीमध्ये भगवंत सांगतात की अशा, माझ्याशीच संलग्न असलेल्या किंवा जोडल्या गेलेल्या किंवा नित्य आणि निरंतर माझ्याशी माझ्याबरोबर असलेल्या वा माझ्याशी एकनिष्ठ असलेल्या  भक्तांचं योग आणि क्षेम हे मी सांभाळतो किंवा त्यांचं वहन मी करतो.  यामध्ये मुख्यत दोन शब्द आहेत योग आणि क्षेम. योग या शब्दाचा अर्थ अप्राप्य ते प्राप्त करणे आणि क्षेम या शब्दाचा अर्थ प्राप्त केलेलं राखणं किंवा त्याचं र...

भोग आणि ईश्वर ३२

भोग आणि ईश्वर  ३२     भोग आहेत हे कळलं, त्याचं कारण सुद्धा जाणलं की आपलंच कर्म आणि त्याचं परिमार्जन भोग भोगणे, सद्गुरू सान्निध्यात नामस्मरण करणे. पण कळतं तरी वळत नाही.  मुळात नाम म्हणजे काय. आपल्या सद्गुरूंनी सांगितलेलं, त्यांच्या नित्य साधनेतील किंवा जर आपण गुरू केले नसतील तर दत्तगुरूंना शरण जाऊन त्यांच्या नामाने जप सुरू करावा,  असं माझं वैयक्तिक मत आहे. त्याचं कारण असं की,  गुरूपद हेच मुळात श्रीदत्तगुरुमाऊली यांच्या पासून सुरू झालं. त्यामुळे योग्य वेळ आली की तेच तुम्हाला तुमच्या भाग्ययोगातील सद्गुरूंची भेट घडवतील आणि तो भाग्ययोग प्रारब्धानुसार, कर्मबंधनानुसार आणि आपल्या साधनेनुसार ठरेल. ते जेंव्हा ठरवायचं असेल तेंव्हा ठरवेल प्रारब्ध, पण आपण जप आताच सुरू करायला हरकत नाही.  आपल्या उद्धाराच्या मार्गावर आपण लवकरात लवकर वाटचाल सुरू करणं हे गरजेचं आहे. त्याशिवाय कर्मबंधनं सुटण्याची वेळ दूर जात राहील. म्हणजेच जर ते काम पुढील जन्मी होणार असेल तर ते अजून पुढे जाईल, कारण आपण सुरवातच मुळात उशिरा करतो आहोत. त्यामुळे निःसंकोचपणे सुरवात करून त्याचा नित्य जमेल तितक...

भोग आणि ईश्वर ३१

भोग आणि ईश्वर  ३१     पूर्ण शरणागती ही मन आत्मा आणि शरीर या तिन्हीद्वारे पत्करून अनन्य भावे गुरूंना शरण जाऊन फक्त लीनपणे नमन करून आपली व्यथा, चिंता, काळजी त्यांना सांगायची, जर काही चूक घडली असेल तर त्याबद्दल क्षमा मागायची. आपली  नित्य साधना मात्र अखंडपणे सुरू असावी, त्यात खंड नको आणि सुटकेसाठी मनोभावे प्रार्थना करावी. सद्गुरू हे योग्य असेल तेच करतील.  आपली प्रार्थना, आपली इच्छा आणि आपल्या मनाची शक्ती श्रद्धेद्वारें आपल्या सद्गुरूंपर्यंत पोहोचते. श्रद्धेची ताकद ही देहाहून अधिक असते. त्यामध्ये दृढता आणि संकल्प असेल तर भगवंतालादेखील बोलावण्याची शक्ती व क्षमता ही श्रद्धेत असते. आपल्या श्रद्धेच्या तरंगलहरी गुरूंच्या हृदयापर्यंत पोहोचतात. त्यांना त्या स्पंदनातून आपल्या मनातील व्यथांची जाणीव होते. तसं त्यांचं आपल्याकडे लक्ष असतंच. त्यामुळे त्यांना सर्व ज्ञात असतं. परंतु आपल्याकडून वदवून घेण्यामागे पूर्ण शरण जाण्याचा भाव मनात आला पाहिजे, इतकाच हेतू त्यामागे असू शकेल. यात आपले भाव शुद्ध होऊन भक्तीमध्ये अनन्यता येते. ज्ञान माणसाला अधिक अधिक वर नेतं. परंतु त्याचबरोबर अहं व...

भोग आणि ईश्वर ३०

भोग आणि ईश्वर  ३०     गुरुकृपेचा महिमा अपरंपार आहे आणि गुरूंची महती अनंत आहे. प्रारब्धाच्या भोगातून ईश्वरसुद्धा वाचवू शकत नाही. परंतु त्या भोगातून सुटका करण्याची अथवा त्या भोगाचा ओघ कमी करण्याची अपार शक्ती सद्गुरूंकडे आहे. कारण गुरू हा करुणेचा सागर आणि कृपेचा सिंधू आहे. सद्गुरूंकडे फक्त क्षमा, सुख, समाधान, शांती आहे आणि याचीच साधकाला जरुरी असते. आपण भोगाच्या वाटेवर असताना भोग भोगण्याचा एक विकल्प मनुष्याकडे असतो. पण मनुष्य योनी सोडून बाकी सर्व योनींमध्ये फक्त भोग हा एकच विकल्प आहे. मानवाला अफाट बुद्धी, मनाची अनंत शक्ती आणि कोहम ते सोहम पर्यंत जाण्याची क्षमता आहे.  मुळात मी त्रस्त का आहे हे जाणण्याची जिज्ञासा माणसाला सुटकेच्या जवळ पोहोचवते, मात्र इच्छा उत्पन्न व्हायला हवी.  परंतु या नंतरची वाटचाल ही भोगमुक्तीकडे व्हायची असेल तर सर्वात सुलभ मार्ग म्हणजे सद्गुरू कृपा आणि पूर्ण शरणागती. सद्गुरू यासाठी की आपल्याला काहीच माहित नसलेल्या वाटेवर मार्गक्रमण करणार आहोत आणि सद्गुरू हे त्या वाटेवर जाऊन त्याचा अनुभव घेऊन स्वतःला त्यातून सोडवून आणलेले असतात. त्यामुळे त्याच्या ख...

भोग आणि ईश्वर २९

भोग आणि ईश्वर  २९     आतापर्यंत आपण जे वाचलं त्याचा भावार्थ, आपल्या भोगाचे भागीदार फक्त आपण आहोत. त्याचं फलित कधी, कुठे आणि कोणत्या रुपात व कोणत्या जन्मात समोर येईल हे ईश्वरसुद्धा सांगू शकणार नाही. अनेक जन्मातील हे भोग असतात ते व्यक्ती, प्रसंग, संकटं अश्या कोणत्याही रुपात समोर येऊन आपला धर्म बजावून जातात. कित्येकवेळा आपण बेसावध असताना हल्ला केल्यासारखं हे फलित समोर येतं.  आपणच त्याचे कर्ता धर्ता असल्यामुळे या सर्वांचा हर्ता जो ईश्वर आहे, त्याच्या चरणांशी जाऊन, त्याच्याकडे घडलेल्या प्रमादांची क्षमायाचना करून, कृपेची कामना करणं हा एक उपाय आहे. अन्यथा भोग असल्यामुळे ते भोगूनच संपवणं हा निरुपाय आहेच आपल्यासमोर. परंतु ज्यावेळी एखादा विकल्प उपलब्ध असेल, त्यावेळी त्या विकल्पाचा विचार उपचार म्हणून वा रोगमुक्त होण्याचा पर्याय म्हणून करायला हरकत नाही. पण प्रत्यक्ष परमेश्वराला साद घालून, त्याच्याकडे आपली हाक जायला, आपल्या पदरी तेवढं पुण्य असायला हवं. तसं पुण्य जोडण्याचा कलियुगात सोप्पा उपाय म्हणजे नामस्मरण. असं नाम चिरंतन, नित्य घेत मार्गक्रमण करताना अनेक युगांच्या पापांच्या रा...