Skip to main content

Posts

भोग आणि ईश्वर ३७३

भोग आणि ईश्वर  ३७३  मनाला चंचलता प्रदान करून आणि त्यासह माया व विकार उत्पन्न करून ईश्वराने एकप्रकारे सूत्रबद्ध सापळा रचून त्यामधून, जीवाने बाहेर पडून, सर्व मोह माया, वासना, वाईट विचार व वृत्ती आणि त्याद्वारे उत्पन्न होणारे विकार यांना जिंकत किंवा नियंत्रणात ठेवत, मनाला एका विशिष्ट नादात नेऊन, उच्च पातळीवर घेऊन जायचं.  या पातळीवर, मनाला स्थिर करून, तिथे वृत्ती, प्रवृत्ती, वासना आणि इच्छा यांना पूर्ण शून्यावर नेऊन, मन एकाग्र करून, साधन केल्यास, उच्च विद्युत, चुंबकीय, ईश्वरीय सान्निध्याच्या लहरींची अनुभूती घेता येईल आणि त्याद्वारे ईश्वराच्या किंवा ईश्वरी अनुभूतीच्या वा प्रचित्तीच्या समीप राहण्याचा आनंद घेत घेत आपली साधना दृढतेने व आत्मबल जागृत करून, सर्वोच्च पातळीला पोचता येईल.  त्या स्थितीत आणि भावात भक्त आणि भगवंत हे दोनच अंश समोरासमोर उरतात. मग एक क्षण असा येतो की, साधकाला आपल्या अस्तित्वाची जाणीव राहात नाही. म्हणजे तिथे फक्त भगवंत शिल्लक राहतो. म्हणजे भूलोकातील ईश्वराचा अंश हा, परम ईश्वरी अंशाशी पूर्ण तादात्म्य पावल्याची अलौकिक आणि अद्भुत जाणीव व अनुभूती, भक्त घेतो....

भोग आणि ईश्वर ३७२

भोग आणि ईश्वर  ३७२  काल गुरुकृपेचा विषय निघाला त्याकडे वळण्याआधी आपण सद्गुरुकृपा का होते यावर बोलू. का व्हावी यावर , त्यानंतर चिंतन करूया. मुळात ईश्वरीय वा आध्यात्मिक मार्गाची वाट, मन आत नेऊन, त्याद्वारे, आत्म्यातील, ईश्वर जाणून, त्या ईश्वराकडे जाणं, यातून जाते. मन आत नेणं हे वाटतं तितकं सोप्पं वा सहजसाध्य नाही, हे नक्की.  याचं कारण म्हणजे, मन हे मुळातच चंचल. त्यात, त्याला निर्विषय वा निर्विकार होणं हे अत्यंत कठीण आणि अवघड आहे. निर्विषय होणं म्हणजे विषयापासून पूर्ण मुक्त होणं. मनाला निर्माण करताना ईश्वराने, त्या मनाला सर्वात चपळ व वेगवान बनवलं. म्हणजे त्याच्या वेगाशी फक्त आणि फक्त श्रीहनुमान यांचीच तुलना नेहमी केली जाते.  आता इथे आहे, असा अंदाज येईपर्यंत, ते कुठे भरकटत जाईल, हे ईश्वरसुद्धा सांगू शकणार नाही. म्हणजे वायू पेक्षाही वेगवान व भ्रमराहून चंचल असं हे मन, आधी विषयातून काढून घेणं, हे भल्या भल्या योगीनासुद्धा अशक्य आहे. कारण हा योग साधण्यासाठीसुद्धा त्याच ईश्वराची कृपा होणं हे अत्यंत आवश्यक आहे.  याचं कारण म्हणजे या चंचलतेला असलेला एक धागा जो, या चंचलतेला स...

भोग आणि ईश्वर ३७१

भोग आणि ईश्वर  ३७१  आत्म्याच्या शोधासाठी मन देह व बुद्धी यांच्या गरजा कमी करून,मनाला देह व बुद्धिपासून तोडून,आत्म्याकडे वळवण्या साठी योग्य वयात योग्य त्या मार्गाने देहाच्या गरजा आणि ओढ कमी करून मनाला आत नेण्याचा प्रयत्न करावा. आत्मशोध हा ईश्वराकडे जाण्याचा आणि मूळ ईश्वरी उद्देशाला साध्य करण्याचा महत्वाचा मार्ग आहे.  आत्मबोध म्हणजे स्वतःला किंवा देहातील स्व अर्थात आत्म चैतन्य पाहणं व जाणणं. या मार्गाकडे जाण्यासाठी प्रथम सर्व स्तरावर विखुरलेलं मनाचं साम्राज्य हळूहळू आवरत आणून, मनावरील मायेचं बंधन आणि मायेचा पाश ओळखणं. मायेचे पाश कळणं आणि ओळखता येणं, हे विधात्याच्या कृपेशिवाय अशक्य गोष्ट आहे.  मनाचा समतोल साधत व मनाला ओळखून, त्याप्रमाणे नियंत्रणाच्या मार्गावर स्थिरचित्त वाटचाल करत जाणं, हे त्यातील खूप मोठं गुह्य आहे. हे जाणायलादेखील कित्येक जन्मांची पुण्याई गाठीशी हवी आणि सद्गुरु कृपा. कारण चुकतं कुठे आणि योग्य काय, हे एकतर कुणीतरी सांगायला पाहिजे किंवा स्वतःतील जाणीव जागृत झाली पाहिजे.  जाणिवांची जागृती हा एक खूप मोठा आणि अवघड टप्पा आहे. अवघड यासाठी की, या स्थितीप...

भोग आणि ईश्वर ३७०

भोग आणि ईश्वर  ३७० आत्मा ज्यावेळी देहात प्रवेश करतो, त्यावेळी देह मातेच्या उदरात असतो आणि साहजिकच मन बुद्धी आणि देह यांची जाण बालकाला झालेली नसते, त्यामुळे, आत्मा सर्व भूतकाळा तील वा जन्मातील गोष्टी आठवत असतो आणि देह पुर्णपणे आत्म्याच्या ताब्यात असतो. या देहाचा जगाशी प्रथम संबंध, पहिल्या श्वासाने येतो,जो उदारा बाहेर आल्यावर,बालक प्रथम घेतो. त्याच वेळी देहाची जाणीव आणि गरजा यांचा संबंध सुरू होतो आणि प्राण्यांची पहिली गरज भूक याच्याशी मानवाचा पहिला संबंध येतो.  त्याआधी निद्रा या गरजेशी जीवाचा संबंध आलेला असतो. म्हणजे प्राण्यांच्या दोन गरजांशी संबंध, जीव जन्माला येतानाच आलेला असतो. प्राण्यांची तिसरी गरज ही योग्य वयात मानवाला त्या संबंधाकडे खेचून नेते. यासाठी अनेक प्रकारांनी माणूस, स्वतःची गरज भागवण्याचा प्रयत्न करतो. म्हणजे भूक निद्रा मैथुन या तीन गोष्टी मानव योग्य वयात व योग्य तऱ्हेने या देहाचा भाग बनवून, देहाला या गरजांबद्दल, परिस्थितीशी जुळवून, त्यांना प्राथमिकता देण्यात तयार झालेला असतो.  देहात येण्यात आत्मा काही विशिष्ट उद्देश व जबाबदारी साठी बांधील असतो. आता देह पूर्ण ...

भोग आणि ईश्वर ३६९

भोग आणि ईश्वर  ३६९  आत्मा हा सर्व देहांचा मालक आहे. म्हणजे खरतर अधिकार आत्म्याने गाजवायला हवा. पण परिस्थिती वेगळी आहे. ही वेळ  कशी आली,  तर मनाला, बुद्धीला आणि देहाला स्वैर वागण्याची मुभा जन्मतः मिळते, दिली जाते. त्यामुळे मनाचा वारू स्वैर वाहतो. मन हे वाऱ्या समान आहे. वाटेत जे येईल त्यात गुंतत, गुरफटत जातं. त्यामुळे मन, बुद्धी या जशा ग्रस्त होतील , त्यानुसार ते देहाला वापरून घेतात.  म्हणजे कर्म करवून घेणारे सूत्रधार वेगळे, त्या मोहात, लोभात, क्रोध व काम यांच्या प्रभावात सापडतो देह आणि नन्तर घडलेल्या प्रत्येक कर्माचं फलित देह भोगतो. बुद्धी व मन त्यात भ्रम निर्माण करून यात आपला दोष काहीच नाही असा बुद्धि भेद करून नामानिराळे होण्याचा प्रयत्न करतात. या सर्वात आपण गोंधळलेल्या स्थितीत हे काय झालं म्हणून विचार करतो.  बर मन इतकं स्वार्थी असतं की उपभोग किंवा सुखाच्या काळात असा प्रश्न कधीही मन या मनास स्पर्षत  नाही. मन हाच विचार अश्या काळात करतं की, हे सर्व आपल्या कर्तृत्वाचं फलित आहे.पण हेच मन दुःखाच्या व भोगांच्या काळात मात्र संभ्रमात पडतं. कारण जे कर्मफल गणित ...

भोग आणि ईश्वर ३६८

भोग आणि ईश्वर  ३६८ नित्य नवीन चिंता करणाऱ्या मनाला, नित्य नवीन छंद देत जाणं आणि त्यातून, नित्य कर्मरत राहणं, हा वास्तविक पणे जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे. म्हणजे तसं पाहिलं तर मनाची निर्मिती गतिमानता, बदलांशी जुळवून घेणं आणि कालानुरूप चालणं, यांसाठीच आहे. त्याप्रमाणे मन कार्य करतं आणि सतत चिंतन शील, विचारशील व  आचारशील अर्थात कृतिशील राहतं.  पण मुख्य समस्या आहे ती, या सर्व प्रकारच्या कर्मातून निर्माण होणाऱ्या फलांना भोगण्याची. म्हणजे असं की, ज्यावेळी फल प्राप्ती होते, त्यावेळी अमुक एका कर्माशी त्याची सांगड घालता येत नाही. खरी समस्या इथेच सुरू होते. बरेचवेळा, आपण केलेलं कर्म, काळाच्या ओघात आपणच विसरून जातो आणि नन्तर आपण स्वतः, स्वतःला किंवा आपल्या मनातील अंतरात्मा रूप देवाला प्रश्न करतो की,  मी हे केलंच नव्हतं, मग माझ्या प्रारब्धात हा योग का आला. खरी चुकांची सुरवात इथे होते. बरं हे विसरणं याच जन्मातील कर्मांचं असेल तर, नक्कीच चूक आहे. कारण आपणच केलेलं आपलंच कर्म, पण फलप्राप्तीच्या वेळी, आपणच सोयीस्करपणे विसरतो की, या फलांचे निर्माते आपणच आहोत. पण जेव्हा त्या कर्माचं बीज म...

भोग आणि ईश्वर ३६७

भोग आणि ईश्वर  ३६७ मनाला नित्य कुठलातरी चाळा वा छंद लागतो. मन नित्य कशात रममाण होऊ इच्छितं. याचा परिणाम वा फल स्वरूप नित्य काहीतरी मानसिक वा शारीरिक गुंता निर्माण करत जातं. हा गुंता नात्यांचा, कर्माचा भावनांचा, त्या बंधातून निर्माण होणाऱ्या शृंखलांचा, देहाच्या व संसाराच्या व्यापाचा असे अनेक गुंते मन निर्माण करून, देहाला त्यात गुंतवून, त्यायोगे आत्मा नित्य देहोदेही त्याचे परिणाम वा फल भोगण्यासाठी भटकत राहील,  याचीच खरतर व्यवस्था करतं.  म्हणजे ताकद, शक्ती, ऊर्जा हे सर्व मनात आहे, मनातूनच हे सर्व देहाला पोचतं आणि देहाला कर्म करायला व उप भोग भोगायला लावून, त्यातून सर्व घडवून आणतं. म्हणजे सर्व अव्यापरेशु व्यापार करणारं मन नेहमी, नवीन खेळाच्या मागे असतं. मन हे चंचल असेल, खट्याळ असेल, तर त्या व्यक्तीला नित्य नवीन प्रश्नात मन गुंतवतं. बरेचवेळा परिणाम समोर दिसल्यावर लक्षात येतं, पण वेळ बरीच पुढे निघून गेलेली असते त्यामुळे देह त्याचे परिणाम, दुःख भोग भोगतो.  मनाच्या या गुंत्यातून, मनाला बाहेर काढण्यासाठी अनेक उपाय आहेत. मुळात ही अशाश्वत वस्तूंची, विनाशी गोष्टींची आणि ज्याने अं...