prasanna athavale

भोग आणि ईश्वर  २२० सर्वधर्मान्, परित्यज्य, माम्, एकम्, शरणम्, व्रज, अहम्, त्वा, सर्वपापेभ्यः, मोक्षयिष्यामि, मा, शुचः।।१८:६६।। सर्व धर्मांचा अर्थात कर्तव्याचा त्याग न करता, त्यातील आसक्ती व फलाची इच्छा, यांचा मोह त्यागून, मला एकट्याला शरण जा. इये भगवंत एक तत्व सुंदररीत्या सांगतात. ते म्हणजे माम एकम म्हणजे मला एकट्याला. यात  भगवंतांना असं सुचवायचं आहे का मी एकटाच आहे आणि बाकीचं देवरूपात प्रकटलेलं चैतन्य हे भिन्न आहे किंवा त्याच्याशी माझा संबंध नसल्यामुळे, फक्त माझा एकट्याचा विचार करा आणि मला एकट्यालाच शरण जा.  मला असं वाटतं की, भगवंतांनी यातसुदधा एक सुंदर विचार , एका शब्दात मांडला आहे. यातील भावार्थ आणि गर्भितार्थ आता आपण समजून घेऊया. ब्रह्मांडाच्या निर्मितीत आणि विश्वाच्या रचनेतून, युगांच्या चक्रातून काळाची गती फिरताना,  अनेकानेक रूपातून, सगुण अवतारातून एकरूपी विश्वाचालक व पालक, प्रकट होत गेला. प्रत्येक रूपाचं, आवताराचं कार्य, महत्व ज्याप्रकारे होतं, त्याप्रकारे ते स्थापित करून, त्या त्या कार्यासाठी त्या स्वरूपाचा उपयोग, जगतकल्याणासाठी, श्रीमहाविष्णूनी करून घेतला. सू...

भोग आणि ईश्वर  २१८   त्याचसाठी मनाला बाहेर ओढणारे मोह, माया, संबंध, विकार या सर्वांचे पाश, एका नामाच्या चरणी वाहता येणं गरजेचं आहे. हे एक साध्य झालं नाही तर, शेवटचा गुह्य मार्ग सांगताना, भगवंत श्रीमद्भागवद्गीतेत अठराव्या अध्यायातील ६६ व्या श्लोकात म्हणतात.  सर्वधर्मान्, परित्यज्य, माम्, एकम्, शरणम्, व्रज, अहम्, त्वा, सर्वपापेभ्यः, मोक्षयिष्यामि, मा, शुचः।।१८:६६।।  गीतेत सांगितलेले व युगानुयुगे अनेक तपस्वी, ऋषी, ज्ञानी, कर्ममार्गी यांनी अवलंबलेले, कर्मयोग, ज्ञानयोग आणि भक्तियोग हे मार्ग अवलंबून,  जीव, परमजीवाशी एकरूप होऊन, मोक्षप्राप्तीच्या मार्गावर अग्रेसर होऊ शकतो. यासाठी करावं लागणारे कर्म, प्राप्त करावं लागणारं ज्ञान व भगवतभक्ती ही कशी का कधी आणि कोणत्या प्रकाराने करावी, याचं संपूर्ण ज्ञान, भगवंतांनी आपल्या शिष्योत्तम अर्जुनाला माध्यम करून, सर्व जगतासाठी अनंत काळ मार्गदर्शन करेल , अश्या पद्धतीने युध्दजन्य परिस्थितीत सांगून अनंत काळचे उपकार केलेत.  जगतपिता असल्या कारणाने आणि मातेचं हृदय असल्या मुळे आपल्या प्राप्तीसाठी सांगितलेले मार्ग प्रत्येकाला साध्य हो...

SUFFERINGS & ISHWAR -2 Its written in Puranas and Vedas that, The Lord Vishnu, created Lord Bramha and with his Resolution i.e. Sankalp, Lord Bramha created the entire universe or Bramhand, just approximately, in six seconds. The Universe, which is entirely based on scientific systems, methods, mathematical equations, million micro fraction of accuracy, all galaxies, the Stars, some even bigger than our Sun, are in existence for millions of years. We have just learnt, to know their very existence. We have just begun locating them, but far from reaching these galaxies. We are into the space age, in late 20 and early 21st Century. Consider even thinking of its creation milions of millions years back, by a super human power, let us not name him Ishwar right now. Think wildly, a power creating The Universe has kept the distances between stars, plannets, in such a manner, equally fantastically, so that the distance is so large, it will be some millions of light years away from ...

भोग आणि ईश्वर २१७ भक्तीचं मर्म हे दोन शब्दात सोप्प्या पद्धतिने सांगता येईल. ते मर्म सर्वात शेवटी भगवंतांनी गीतेत अठराव्या अध्यायात सांगितलं आहे. तो श्लोक शेवटच्या परिच्छेदात उद्धृत केला आहे. तोच चित्तशुद्धीसह भक्ती साधण्यासाठी हा सर्वात सोप्पा मार्ग आहे. भक्ती आणि भक्ताबद्दल विषद करून झाल्यानंतर अठराव्या अध्यायात सर्वांचं सार भगवंतांनी गुह्यातील गुह्य ज्ञान, म्हणून, अर्जुनरुप सदभक्ताला कथन करताना सांगितलं आहे. हा श्लोक संपूर्ण गीतेतील, परम संदेशात्मक श्लोक आहे, असं माझं मत आहे. मुळात भक्त म्हणून सिद्ध होताना , भक्ती करताना चित्तशुद्धी साधून, निरपेक्ष मनाने, आत्मसंयमी साधक वा भक्त म्हणून जीवन जगताना, फक्त प्रभूना साक्षी व साध्य मानून, मात्र स्मरण करत, सर्व कर्मफल त्यागून, अर्थात सर्व कर्मफलांची इच्छा नामशेष करून वा शून्यवत करून, पुढे घडणारी सर्व कर्म, ईश्वराला अर्पण करून, हा भक्तियोग साधण्याचा सल्ला भगवंत देतात. हा योग म्हटलं तर कठीण नाही . कारण यामध्ये कर्म टाकायचं नाही,परंतु त्या कर्माच्या फलातील इच्छा वा वासना जाळून टाकायची. म्हणजे कर्म तर करायचं, पण त्याच्या फलात आसक्ती धरू...

SUFFERINGS & GOD -1  Let us thing about the enlightenments that we receive from the Lord as a part of our Soul or Atman life journey, from one Body to Another, through out its different Births.  Let us think of a small Beej that gives birth to a tallest or widest or strongest Baniyan tree or a Coconut tree. Just imagin who gives it a will go grow, a life or chaitanyshakti to realise that I have to grow above the earth level and grow up in upward direction against the Gravitational force. Who gives him such a wonderful brain to think, when we physically dont find or locate any brain in it.  Just imagin a life taking birth in to the womb and growing there without any knowledge of how to grow, how different parts of human body grow in to majority of cases, so meticulously, so accurately that an error occurs once in millions or thousands. We can not imagin of such an accurate and skillful bodies 

भोग आणि ईश्वर  २१६   निरामय, नियमनाने बांधलेली आणि नित्योपासनेत मन रमवणारी, उपासनेचं महत्व जाणणारी अशी साधी जीवनशैली जगणारी माणसं आणि अश्या माणसांचा समूह किंवा वस्ती, ही सहसा नदीकिनारी किंवा पाणी असलेल्या जागेजवळच असायची. सदभावना, सचोटी, सर्व स्वीकारयुक्त स्वभाव आणि शरणागतीची मानसिकता हे मुख्य मानवी गुणधर्म आणि मूल्य असायची. भक्तियोगातील सर्वात महत्वाचे निकष किंवा जरुरी गुण म्हणजे जे समोर येईल ते स्वीकारून, ते ईश्वरी दान मानून, मनात कोणताही संदेह, शंका, किंतु यांचा तरंग सुद्धा उमटू न देता, इष्टदेवतेवर ठाम विश्वास हे आहेत.  अश्या निरामय व निरलस जीवनपद्धतीने जगणाऱ्या मनाला त्यावेळी आणि आज जगण्याची मानसिकता ठेवून जगलं तर आजही, भक्तियोग वा भक्तिमार्ग हा गीतेत अभिप्रेत आहे त्याप्रमाणे जगण्यात काहीही अडचण येणार नाही.  भक्त हा फक्त आणि फक्त भगवंतांशी बांधील असतो. म्हणजेच त्याला अन्य कोणत्याही गोष्टीत रस वा रुची असता कामा नये. अर्थात याचा अर्थ असा नाही की, त्याने पूर्ण निःसंग जीवन जगावं. याचा अर्थ असा आहे की, जे जे प्राप्त होत जाईल आणि जे जे सुटत जाईल, ते ते सर्व प्रारब्धाचे...

भोग आणि ईश्वर  २१५   खरतर ईश्वराने सृष्टीसह संपूर्ण ब्रह्मांडाची रचना करताना, सजीवसृष्टीत पायऱ्या पायऱ्यांनी प्रगती दाखवत मानवाला सर्वात उच्चस्थानी बसवलं. उद्देश हा की, मानव या सर्व साखळीला धरून कर्मरत राहील आणि अंती , त्याच्याकडून अपेक्षित, मोक्षपदाला प्राप्त करेल.  वास्तविक हे तसही सहजी शक्य होतं, जेंव्हा मानव नैसर्गिक जीवन जगत होता. म्हणजेच निसर्गाच्या सानिध्यात राहून, देहाचे फार लाड न करता, संसार आणि अध्यात्म असं निरामय जीवन जगत होता, त्यावेळी अध्यात्म, ज्ञानग्रहण, ईश्वरोपासना हे सहजी साध्य होत असे. नव्हे तर ते जास्त प्राकृतिक होतं. काही भौतिक साधनसंपत्ती मिळवण्याचा हव्यास, ध्यास नसायचा.  मन अस्थिर करणाऱ्या असुविधा नसल्याने, वेदशास्त्र व त्यात मांडलेल्या जीवनपद्धतीने सर्व कार्य व इप्सित कर्म होत होती. जीवन जगण्याची प्रेरणा, इच्छा आणि आकांक्षा फार अवाजवी नव्हती. सहजीवनाच्या संकल्पना, त्यामागील प्रेरणा आणि प्राप्तीची आस ही मर्यादित स्वरूपाची होती. कुटुंबात विनाकारण कलह, मन कलुषित करणाऱ्या गोष्टी अस्तित्वातच नव्हत्या.  अर्थातच, जीवनातील नकारात्मक बाबी व त्या बा...